Pers

16 maart 2019

PERSBERICHT
10e Dag van de Grunneger toal bouwt mooie brug tussen publiek, taal en wetenschap

“Het Gronings is een taal van hart tot hart.” Gedeputeerde van de provincie Groningen Henk Staghouwer opende vandaag de Dag van de Groninger taal met een sterke boodschap: “Probeer de taal over te geven aan de jeugd. Lees kinderen voor in het Gronings, dat is het begin.” Het was de tiende keer dat de Dag van de Grunneger toal aan het Cascadeplein in Groningen plaatsvond. Belangrijk onderdeel van de opening was de overdracht van de woordenboek Ter Laan rechten. Dit in het bijzijn van kleindochters Stip en Catharina ter Laan. De inhoud van het woordenboek werd vandaag vrijgegeven voor het omvangrijke digitaliseringsproject WoordWaark van CGTC. De tiende Dag van de Grunneger toal werd bezocht door ruim 1200 bezoekers.

WoordWaark
Tijdens de Dag werd de nieuwe, digitale taaldatabank van het Gronings gepresenteerd: WoordWaark. Projectleider Goffe Jensma gaf samen met medewerkers Wilbert Heeringa en Eva Smidt uitleg over en een demonstratie van dit interactieve en multimediale taalproject. Uiteindelijk is het de bedoeling dat zoveel mogelijk Groningers uit alle hoeken van de provincie hun Gronings bijdragen aan dit project. En er was al veel enthousiasme te voelen in het publiek. Naast WoordWaark vertelden Nanna Hilton en Martijn Wieling over hun projecten die met de digitalisering van het Gronings te maken hebben: Stemmen van Grunnen en Van Old noar Jong.

Nedersaksisch
Naast de digitalisering van het Gronings lag de focus van de Dag op twee andere thema’s, namelijk het Nedersaksisch en Grunneger vraauwen. Het Nedersaksisch werd breed uitgezet binnen de programmering en met name het opzoeken van grensgebieden en samenwerkingen met de Nedersaksische taalvarianten werd aangestipt. Zo vertelde de Duitse schrijver en journalist Heiko Gauert in zijn lezing over de geschiedenis van het Plattduuts. Bert Hadders en Otto Grootte deelden met De Grup hun muzikale vertelling en reis door Drenthe en Duitsland. En in het Oader café traden naast Groninger schrijvers en dichters Platt-dichter uit Ost-Friesland Gerd Constapel en de Drentse dichter Egbert Hovenkamp II op.

Grunneger Vraauwen
In het kader van 100 jaar vrouwenkiesrecht in Nederland was er vandaag ook speciale aandacht voor de vrouw. Vooral op het muziekpodium was er veel aandacht voor vrouwelijk zangtalent. Wia Buze trad direct na de opening op voor een hal vol publiek. Marieke Klooster en Gabriëlle Glasbeek (Vrouw Holland) brachten met Voorwaarts! een theatrale muziekact vol liedjes en sketches: een ode aan Groninger vrouwen van vroeger en nu. Wim Bastiaanse vertelde in zijn lezing over vier belangrijke vrouwen in de Groninger literatuur en de Verhalen van Groningen kwamen langs met een mini-expositie van de Groninger vrouwengalerij. Vertelcollectief Kom op verhoal verwende de luisteraars met spannende en bijzondere nuvere wichter verhalen.

Nieuw dit jaar: SKVs
Een nieuw onderdeel dit jaar is de workshop Slim körte verhoaltjes (SKV) van Ingeborg Nienhuis, gebaseerd op de zogenaamde handpalmverhalen: het schrijven van een kort verhaal in 99 woorden. Deelnemers leerden tijdens de Dag over de kracht van een handpalmverhaal en er werd flink geoefend. De winnares Kunny Luchtenberg  las haar bekroonde SKV aan het einde van de middag voor op het hoofdpodium en ontving een schiere pries.

En nog veel meer Grunnegs
Tien moal Dag van de Grunneger toal was een dag vol Groningstalige activiteiten. In twee gebouwen waren er muziekoptredens, lezingen, verhalenvertellers, workshops, voordrachten van schrijvers en dichters in het Oader café en was er de jaarlijkse Toal- en boukenmaarkt.  Meestervertaler Marten van Dijken bracht zijn nieuwe vertaling Allain op Wereld van Hector Malot onder de aandacht. Drukkers in de Marge waren aanwezig met een overzicht van eigen drukwerk en Fré Schreiber alias Meester Kriet was van de partij en deelde zijn nieuwste sprookjesboekwerk Pankoukwichtje.

Organisatie
De organisatie van de tiende Dag van de Grunneger toal is in handen van Centrum Groninger Taal & Cultuur (CGTC), de Groninger Archieven, Stichting t Grunneger Bouk, Groninger Forum en de Rijksuniversiteit Groningen. De Dag van de Grunneger toal wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Provincie Groningen.

PJW_5118-www.PjotrWiese.nl

Bijschrift: Opening en overdracht van de rechten woordenboek Ter Laan, v.l.n.r. Goffe Jensma, Gedeputeerde Henk Staghouwer, Koos Wiersma (voorzitter CGTC) en Stip ter Laan. Foto: Pjotr Wiese.

Noot voor de redactie:
Voor meer informatie neem contact op met Henk Scholte of Patricia Ottay tel: 050-5992000, e-mail: dgt@groningerarchieven.nl. Bij plaatsing foto’s graag naamsvermelding fotograaf: Pjotr Wiese. Kijk voor de afbeelding in drukformaat op de Flickr DGt19 pagina van CGTC: https://www.flickr.com/photos/127445163@N08/albums/72157704080633792

25 februari 2019

PERSBERICHT
10 moal Dag van de Grunneger toal; Focus op het Nedersaksisch, Grunneger vraauwen en het Gronings digitoal

Op zaterdag 16 maart 2019 vindt de 10e Dag van de Grunneger toal plaats in en om het Groninger Archieven gebouw aan het Cascadeplein in Stad. Groninger muziek, poëzie, theater en wetenschap passeren de revue en zullen zorgen voor verwondering. De Dag, die plaatsvindt in de Meertmoand Streektoalmoand, wordt geopend door gedeputeerde Henk Staghouwer. Tijdens de opening zal het Groninger woordenboek van Ter Laan centraal staan, waarbij de gebruiksrechten overgedragen worden aan de nieuwe, digitale taaldatabank van het Gronings: WoordWaark. Ook zal Staghouwer een bijzonder nieuw Groningstalig tijdschrift voor het basisonderwijs aanbieden: de Wiesneus. De verdere presentatie van de Dag is in handen van Janneke Vos.

Tiende verjaardag
Tijdens de 10e editie – 10 moal Dag van de Grunneger toal – is er onder andere aandacht voor het Nedersaksisch en diverse digitaliseringsprojecten, en belooft het een Dag te worden met veel nieuwe inzichten. Ook Groninger vrouwen staan centraal tijdens de streektaaldag. Aanleiding voor dit thema is de Internationale Vrouwendag (8 maart) en 100 jaar vrouwenkiesrecht in Nederland, met Groningen als middelpunt.

Nedersaksisch
In oktober werd de Nedersaksische taal, waaronder het Gronings, officieel door het Rijk erkend als onderdeel van de taalsystematiek in Nederland. Tijdens de Dag is er volop aandacht voor het Nedersaksisch en hierbij zoeken we de grenzen op. De Wiesneus – het nieuwe Groningstalige tijdschrift voor basisschoolleerlingen – staat in de schijnwerpers. Het blad wordt in de Meertmoand Streektoalmoand verspreid op basisscholen door heel Groningen. In de lezingen van de Duitse schrijver en journalist Heiko Gauert en taalkundige Henk Bloemhoff wordt ingegaan op het Nedersaksisch als regionale taal in Nederland en het Plattduuts in Duitsland. In De Grup nemen Bert Hadders en Otto Grootte het publiek mee op reis naar Drenthe en Duitsland met liedjes in de eigen streektaal. Platt-dichter uit Ost-Friesland Gerd Constapel en de Drentse dichter Egbert Hovenkamp II treden naast bekende Groninger dichters en schrijvers op in het Schrijverscafé.

Grunneger vraauwen
De vrouw staat centraal tijdens de Dag van de Grunneger toal. Na de opening treedt zangeres Wia Buze op met band. Ook geprogrammeerd op het muziekpodium: Voorwaarts!, een muzikaal en theatraal programma en ode aan bekende en onbekende Groninger vrouwen. Irene Wilkens & Sikkom Kult treden op en nemen zangeressen Ivonne Schoenmaker en Marianne van der Velde mee. De Verhalen van Groningen en het Groninger Museum presenteren de Grunneger Vraauwen Galerij. Dit in het kader van de tentoonstelling Strijd! 100 jaar vrouwenkiesrecht die in mei start in het Groninger Museum. Wim Bastiaanse houdt een lezing over Vaaier literaire vraauwen en Vertelcollectief Kom op Verhoal brengt verhalen over Nuvere wichter.

Digitalisering van het Gronings
Een aantal activiteiten tijdens de Dag van de Grunneger toal staat in het teken van digitalisering. Het Centrum Groninger Taal & Cultuur (CGTC) werkt momenteel aan een nieuwe, digitale, interactieve en multimediale taaldatabank van het Gronings: WoordWaark. Met hulp en inbreng van vrijwilligers en Groninger sprekers kun je hier straks geschreven en gesproken Gronings zien en horen, en hiervan leren. Tijdens de Dag zijn de ontwikkelaars van de taaldatabank aanwezig die onder leiding van prof. dr. Goffe Jensma uitleg geven over dit innovatieve project.

Martijn Wieling, bijzonder hoogleraar Nedersaksische/Groningse Taal en Cultuur aan de RUG en verbonden aan het CGTC, is onlangs gestart met een onderwijsproject. Van Old noar Jong introduceert een speciale app bedoeld om via ouderen de Groningse taal populair te maken bij de (school)jeugd. Tijdens de Dag vertelt hij in zijn lezing over deze onderwijsapp en wordt hij geïnterviewd door Wiebe Klijnstra, bekend van RTV Noord. Dr. Nanna Hilton van de RUG komt vertellen over de app Stemmen van Grunnen en studenten zullen aan de hand van deze app gedurende de Dag onderzoekjes uitvoeren bij het publiek.

Slim Körte Verhoaltjes
Een Gronings verhaal schrijven in 99 woorden. Een nieuw onderdeel tijdens de Dag van de Grunneger toal is de workshop Slim Körte Verhoaltjes – ook wel handpalmverhalen – gegeven door Ingeborg Nienhuis. Deelnemers leren over de kracht van een handpalmverhaal en er wordt geoefend. Aan het einde van de Dag wordt het bekroonde SKV voorgedragen op het hoofdpodium en ontvangt de winnaar een schiere pries.

En er is nog meer te beleven tijdens de Dag van de Grunneger toal. Marten van Dijken komt vertellen over zijn nieuwe vertaling Allain op Wereld van Hector Malot. Op de Toal- en Boukenmaarkt kunnen bezoekers kennismaken met Grunneger toal- en cultuurorganizoatsies en op zoek gaan naar biezunder Grunneger literatuur. Drukkers in de Marge zijn aanwezig met een overzicht van eigen drukwerk en Fré Schreiber alias Meester Kriet is weer van de partij voor al uw vragen over de Grunneger toal. Meer weten over het programma? Kijk op de website van het CGTC en lees hier de Moi, het magazine van de Dag van de Grunneger toal. De Moi is ook gratis verkrijgbaar bij de bibliotheken en VVV Stad.

Organisatie
De organisatie van de tiende Dag van de Grunneger toal is in handen van Centrum Groninger Taal & Cultuur (CGTC), de Groninger Archieven, Stichting t Grunneger Bouk, Groninger Forum en de Rijksuniversiteit Groningen. De Dag van de Grunneger toal wordt mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van de Provincie Groningen.

**********************************************************************************

Dag van de Grunneger toal
Zaterdag 16 maart van 11.00 uur tot 16.00 uur
Locatie: gebouw Groninger Archieven (Cascadeplein 4) en Cascadeplein 10 in Groningen
Toegang is gratis

Noot voor de redactie:
Voor meer informatie neem contact op met Henk Scholte of Patricia Ottay tel: 050-5992000, e-mail: dgt@groningerarchieven.nl. Bij plaatsing foto Wia Buze graag naamsvermelding fotograaf: Judith van der Meulen. Kijk voor de afbeelding in drukformaat op de Flickr DGt19 pagina van CGTC.

X